Türkiye’de sermaye birikiminin güdük kaldığı, toplumsal bir sınıf olarak burjuvazinin ise gelişmediği üzerine çok geniş bir mutabakat vardır ve bu mutabakatın üzerinde yükselen literatür de hayli geniştir. Işçi sınıfı, esnaf, zanaatkârlar, tüccarlar, iş adamları gibi toplumsal kesimler üzerine çalışmalar gelişmekle birlikte sınıf ilişkileri ve sınıf mücadelesi ve sınıf çatışması ile analiz yapan tarihsel materya-ist yaklaşım hâlâ başlangıç aşamasındadır. Türkiye’de birtakım sosyalistler tarihte birtakım devrimci dönüşümler vs. tespit ettiklerinde bile “kitlesiz devrim” gibi acayip kavramlar kullanmak zorunda kalıyorlar. Her ne kadar sağ, liberal ve muhafazakâr fikriyatın ve Soğuk Savaş zihniyetinin etkisi daha başat da olsa, bu tür düşüncelerin sola sirayet etmesinin asıl nedeni toplumsal sınıflara ve sınıf mücadelesinin hakikati hakkında mevcut bilgisizliktir.
233